ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ದಿನ

 

ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ದಿನ (Central Excise Day) ವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 24ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ದಿನವು ಅಪಾರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ  ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ  ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು  ಉಪ್ಪು ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.  ಈ ದಿನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸೀಮಾಸುಂಕ (Central Board of Indirect Taxes and Customs - CBIC) ಇಲಾಖೆಯ ಸೇವೆಗಳ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

---

ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ದಿನದ ಮಹತ್ವ:-

1. ಅಬಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ: ಈ ದಿನವನ್ನು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸುಗಮ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ, ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು: ಜನತೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಈ ದಿನ  ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
3. ನ್ಯಾಯಬದ್ಧ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ  ಉತ್ತೇಜನೆ: ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸೀಮಾಸುಂಕ ಇಲಾಖೆಯ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳು  ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವಂತೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತವೆ.

---

ಆಚರಣೆ ಹೇಗೆ:

• ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು: ಈ ದಿನದಂದು ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸೆಮಿನಾರ್‌ಗಳು, ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
• ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ವಿತರಣೆ: ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜಾಗೃತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅಬಕಾರಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌ಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಚಾರ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾದ, ಪತ್ರಿಕೆ, ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಬಕಾರಿ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ  ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

---

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ:

• ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸುಂಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹುಟ್ಟು: 1944ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು  ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಇತರ ಉತ್ಪಾದಿತ ಸರಕುಗಳ  ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ  ಮಾಡುವ  ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ  ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸುಂಕ ಕಾಯ್ದೆ (Central Excise and Salt Act, 1944)ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೂಡಿತು.
• CBIC (ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಮಂಡಳಿ): ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ  ಬಹುಮುಖ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

---

ನಾವು ಇದರಿಂದ ಏನನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು?

• ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬಹುದು.
• ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸುಂಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ  ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಮಗ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ  ತೆರಿಗೆ ರವಾನೆಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು  ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯ.

 

ಅಬಕಾರಿ ಎಂದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಮದ್ಯದ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಡಿ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆದ ವಹಿವಾಟುದಾರರು ಮದ್ಯವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ

 

ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು:

• ಮದ್ಯದ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುವುದು.
• ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ (excise duty) ಯನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ನಿಗಾವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ   ಅನಧಿಕೃತ ಮದ್ಯದ ಮಾರಾಟವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು.
• ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಬಕಾರಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಅದರದೇ ಆದ ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಇದು ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಗಳ ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

 

ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯ (Excise Department) ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಾಹಿತಿ

ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯು ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಮದ್ಯ, ಗಾಂಜಾ, ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಬಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು:-

1. ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕು ನಿಯಂತ್ರಣ: ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆ, ಹಾಗೂ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹ: ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ (Excise Duty)ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
3. ಕಾನೂನು ಜಾರಿ: ಅಕ್ರಮ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ, ನಕಲಿ ಮದ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಗಾಂಜಾದಂತಹ ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು.
4. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
5. ಮದ್ಯದ ಅನಧಿಕೃತ ಸಾಗಣೆ ತಡೆಯುವುದು: ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಮದ್ಯ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.

ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳು:

✅ ಅಬಕಾರಿ ಪರವಾನಿಗೆಗಳನ್ನು (Excise License) ಮದ್ಯದ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ, ಹೋಟೆಲ್-ಪಬ್-ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀಡುವುದು.
✅ ಅಬಕಾರಿಯ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ.
✅ ಅಕ್ರಮ ಮದ್ಯ, ಗಾಂಜಾ, ಹಾಗೂ ಇತರ ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ.
✅ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಬಕಾರಿ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು.
✅ ಮದ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಸೇವನೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡುವುದು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆ:

ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯು (Excise Department of Karnataka) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆದಾಯ ಗಳಿಕೆ  ಮಾಡುವ ಇಲಾಖೆ ಆಗಿದೆ.
ಈ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಬಕಾರಿ ಆಯುಕ್ತ (Excise Commissioner) ರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

 

ಅಬಕಾರಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು:

• ಅಕ್ರಮ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ಸಾಗಣೆ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ  – ಜೈಲು ಮತ್ತು ದಂಡ.
• ನಕಲಿ ಮದ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ – ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ.
• ಅಬಕಾರಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ – ಲೈಸೆನ್ಸ್ ರದ್ದು ಮತ್ತು ದಂಡ.

ಮುಖ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನುಗಳು:

• ಕರ್ನಾಟಕ ಅಬಕಾರಿ ಕಾಯಿದೆ, 1965.
• ಮದ್ಯನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯಿದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಪೀನಲ್ ಕೋಡ್ (IPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 272, 273, 290 (ನಕಲಿ ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ)

ಈ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

·         ಕರ್ನಾಟಕ ಎಕ್ಸೈಸ್ ಆಕ್ಟ್ 1965 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಔಷಧ ಮತ್ತು ಶೌಚಾಲಯ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

 

·         ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಬಕಾರಿ ಆದಾಯವು 1967-68ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 7.11 ಕೋಟಿಗಳಿಂದ 2022-23ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹ 29,920.37 ಕೋಟಿಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ.               

 

·          2023-24ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್ ಅಂದಾಜು ₹ 36,000 ಕೋಟಿಗಳು ..

 

ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 24ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸೀಮಾ ಸುಂಕ ಮಂಡಳಿಯ (CBIC) ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. CBIC ಅನ್ನು 1964ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಈ ದಿನವು ದೇಶದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಚರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

2025ರ ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ದಿನದ ಥೀಮ್ ಕುರಿತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಈ ದಿನದ ಥೀಮ್ ಅನ್ನು CBIC ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆ, ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕುರಿತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ದಿನವನ್ನು ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

 

ಧನ್ಯವಾದಗಳು…....🌷